Artykuły

CZW, 10.10.2013

Perspektywa 2014 – 2020 – Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (projekt z września 2013 r.)



Dzisiaj przyszedł czas na dokument, który będzie stanowił podstawę do udzielania wsparcia dla przedsięwzięć wpływających na zwiększenie innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki, wyrażającego się głównie wzrostem nakładów prywatnych na B+R. Cel ten zostanie osiągnięty poprzez koncentrację działań Programu Operacynego Inteligentny Rozwój 2014-2020 na:

•    wsparciu powiązań między przedsiębiorstwami i nauką;
•    wsparciu i rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw;
•    wzmocnieniu jakości badań oraz pozycji krajowych jednostek naukowych w ramach Europejskiej Przestrzeni Badawczej.

Wg najnowszego projektu PO IR z września br. program będzie obejmował 5 osi priorytetowych, w tym:

1. Oś Priorytetowa I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowo-przemysłowe
2. Oś Priorytetowa II. Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach
3. Oś Priorytetowa III. Wsparcie otoczenia i potencjału innowacyjnych przedsiębiorstw
4. Oś Priorytetowa IV. Zwiększenie potencjału naukowo-badawczego
5. Oś Priorytetowa V. Pomoc techniczna

Ad 1. Oś I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowo-przemysłowe realizować będzie następujące Cele Tematyczne i Priorytety Inwestycyjne:

- Cel tematyczny 1. Wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji oraz jego priorytety inwestycyjne, Priorytet Inwestycyjny 1.2. Promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych i aplikacji z dziedziny usług publicznych, tworzenie sieci, pobudzanie popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację; wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów i zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu.

Przedsięwzięcia planowane do wsparcia:
- Badania oraz prace rozwojowe (TRL I-IX),

Wsparcie obejmuje realizację badań naukowych (w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki), w tym badań podstawowych, stosowanych lub przemysłowych, oraz prac konstrukcyjnych technologiczno-projektowych i doświadczalnych, polegających na zastosowaniu istniejącej już wiedzy, uzyskanej dzięki pracom badawczym lub jako wynik doświadczenia praktycznego, do opracowania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań, łącznie z przygotowaniem prototypów doświadczalnych oraz instalacji pilotażowych

- Demonstracja/Prace rozwojowe i demonstracje (TRL V-IX),

Wspierane projekty obejmują prace badawczo-rozwojowe związane z wytworzeniem instalacji pilotażowej/demonstracyjnej. W ramach tego etapu prac B+R dokonana zostanie weryfikacja nowego rozwiązania w warunkach zbliżonych do rzeczywistych i operacyjnych, a następnie implementacja tego rozwiązania w docelowym systemie i jego wykorzystanie w warunkach rzeczywistych.

'- Projekty aplikacyjne,

Projekty aplikacyjne polegają na finansowaniu badań przemysłowych lub prac rozwojowych, realizowanych przez publiczne organizacje badawcze we współpracy z konkretnym przedsiębiorcą.

- Programy sektorowe,

Programy sektorowe służą realizacji dużych przedsięwzięć badawczych, istotnych dla rozwoju konkretnych branż/sektorów gospodarki. W programach tych, inaczej niż w przypadku projektów aplikacyjnych, inicjatorem jest przedsiębiorca lub grupa przedsiębiorców, którzy występują w imieniu branży (np. za pośrednictwem platformy technologicznej), przedstawiając zarys agendy badawczej wraz z konkretnym zapotrzebowaniem sektora.

- Programy wspierające regionalne inteligentne specjalizacje.

Wspierane projekty obejmują programy badawcze, umożliwiające realizację przedsięwzięć ważnych dla rozwoju regionalnych inteligentnych specjalizacji.

Potencjalni beneficjenci:
- przedsiębiorstwa,
- konsorcja przedsiębiorstw,
- konsorcja przedsiębiorstw i jednostek naukowych (w tym spółek celowych jednostek naukowych).

Ad. 2. Oś II. Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach realizować będzie następujące Cele Tematyczne i Priorytety Inwestycyjne:

- Cel tematyczny 1. Wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji oraz jego priorytety inwestycyjne, Priorytet Inwestycyjny 1.2. Promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych i aplikacji z dziedziny usług publicznych, tworzenie sieci, pobudzanie popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację; wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów i zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu.

- Cel tematyczny 3. Podnoszenie konkurencyjności MŚP, sektora rolnego oraz sektora rybołówstwa i akwakultury Priorytet Inwestycyjny 3.1. Promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz wspieranie tworzenia nowych firm

Przedsięwzięcia planowane do wsparcia:
- Rozwój projektów przedsiębiorstw o wysokim potencjale innowacyjnym,

Wsparcie ukierunkowane jest na projekty, polegające na rozwoju technologii (opracowanej przez przedsiębiorcę lub nabytej), która nie została jeszcze skomercjalizowana i wykorzystana w praktyce.

- Kredyt technologiczny na wdrożenie B+R,

Wsparcie obejmuje projekty polegające na wdrażaniu nowych technologii, wymagających prowadzenia prac B+R. Wsparcie będzie udzielane ze środków Funduszu Kredytu Technologicznego w formie częściowej spłaty kredytu udzielanego przez banki komercyjne. Kredyt może zostać wykorzystany na zakup nowej technologii oraz na koszty wdrożenia nowej technologii, prowadzące do uruchomienia na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług.

- Wsparcie funduszy typu venture capital, sieci aniołów biznesu oraz inkubatorów technologicznych,

Projekty realizowane w PO IR przez fundusze venture capital, sieci aniołów biznesu oraz inkubatory technologiczne obejmują m.in.:

  • wsparcie poszukiwania i selekcji innowacyjnych pomysłów, wsparcie w zakresie tworzenia przedsiębiorstw na bazie innowacyjnych pomysłów (tzw. preinkubacja) oraz zasilenie kapitałowe nowo powstałych firm,
  • tworzenie mechanizmów finansowania syndykatowego (grupowego) przez aniołów biznesu, fundusze VC,
  • rozwój platform i sieci współpracy kojarzących inwestorów prywatnych z przedsiębiorcami poszukującymi finansowania, w tym wsparcie nawiązywania współpracy pomiędzy działającymi funduszami PE, VC, sieciami aniołów biznesu,
  • kształtowanie gotowości inwestycyjnej przedsiębiorców poszukujących źródeł finansowania innowacyjnych przedsięwzięć, np. poprzez finansowanie usług doradczych z zakresu opracowania modelu biznesowego i biznesplanu, w tym analiz rynkowych i finansowych, przygotowania propozycji dla inwestora, poszukiwania inwestorów czy wsparcie w negocjacjach z inwestorem,
  • prowadzenie działań informacyjnych, szkoleniowych, warsztatowych dla przedsiębiorców i inwestorów o korzyściach płynących z pozyskania kapitałów o charakterze udziałowym.

- Fundusz gwarancyjny dla wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw.

Fundusz gwarancyjny, utworzony w ramach projektu, zapewnia gwarancje dla banków, funduszy private equity oraz aniołów biznesu, udostępniających kapitał (w formie kredytów lub wejść kapitałowych) firmom z sektora MSP, które prowadzą działalność innowacyjną.

Potencjalni beneficjenci:
- fundusze venture capital,
- sieci aniołów biznesu oraz ich spółki (wehikuły inwestycyjne),
- MŚP,
- inkubatory technologiczne,
- koordynator funduszu gwarancyjnego.

Ad. 3. Oś III. Wsparcie otoczenia i potencjału innowacyjnych przedsiębiorstw realizować będzie następujące Cele Tematyczne i Priorytety Inwestycyjne:

- Cel tematyczny 1. Wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji oraz jego priorytety inwestycyjne, Priorytet Inwestycyjny 1.2. Promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych i aplikacji z dziedziny usług publicznych, tworzenie sieci, pobudzanie popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację; wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów i zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu.

- Cel tematyczny 3 Podnoszenie konkurencyjności MŚP, sektora rolnego oraz sektora rybołówstwa i akwakultury, Priorytet Inwestycyjny 3.2. Opracowywanie i wdrażanie nowych modeli biznesowych dla MŚP, w szczególności w celu internacjonalizacji.

- Cel tematyczny 3 Podnoszenie konkurencyjności MŚP, sektora rolnego oraz sektora rybołówstwa i akwakultury, Priorytet Inwestycyjny 3.4. Wspieranie zdolności MŚP w zaangażowanie się w proces wzrostu ekonomicznego i innowacji.

Przedsięwzięcia planowane do wsparcia:
- Tworzenie warunków infrastrukturalnych dla prowadzenia działalności B+R przez przedsiębiorstwa,

Wsparcie obejmuje tworzenie i rozwój infrastruktury B+R przedsiębiorstw, poprzez inwestycje w aparaturę, sprzęt, technologie i inną niezbędną infrastrukturę, która służy tworzeniu innowacyjnych produktów i usług. Oferowane wsparcie przyczyni się do powstawania działów badawczo-rozwojowych i laboratoriów w przedsiębiorstwach lub tworzenia przez firmy centrów badawczo-rozwojowych.

- Wsparcie rozwoju otwartych innowacji,

W celu pobudzenia współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami w zakresie dzielenia się wiedzą i tworzenia nowych rozwiązań, wspierane są projekty polegające na rozwoju otwartych innowacji. Otwarta innowacyjność bazuje na tworzeniu partnerstw dla jak najlepszego wykorzystywania wewnętrznych i zewnętrznych zasobów, technologii oraz wiedzy.

- Wsparcie ochrony własności przemysłowej przedsiębiorstw,

Wsparcie kierowane jest na uzyskanie ochrony prawa własności przemysłowej (z wyłączeniem kosztów zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego do Urzędu Patentowego RP) oraz realizację ochrony własności przemysłowej, a także prowadzenie analiz czystości patentowej (freedom-to-operate), które są niezbędnym elementem skutecznej komercjalizacji technologii. Wsparcie obejmuje również popularyzację korzyści wynikających z ochrony własności przemysłowej.

- Stymulowanie współpracy nauki z biznesem – bony na innowacje,

Bony na innowacje umożliwiają rozwijanie kontaktów przedsiębiorców prowadzących działalność produkcyjną lub usługową z jednostkami naukowymi i badawczo-rozwojowymi. Przedmiotem wsparcia jest zakup usługi polegającej na opracowaniu nowego produktu lub usługi, projektu wzorniczego, nowej technologii produkcji albo na znaczącym ulepszeniu wyrobu lub technologii produkcji.
Wsparcie obejmuje projekty:

  • dotyczące innowacji realizowanych przez firmy przemysłowe,
  • dotyczące innowacji w sektorze usług, o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego,
  • dotyczące innowacji nietechnologicznych.

- Rozwój i profesjonalizacja proinnowacyjnych usług IOB,

Celem instrumentu jest rozwój profesjonalnych usług proinnowacyjnych świadczonych przez instytucje otoczenia biznesu. Usługi te powinny być dostosowane do potrzeb odbiorców (reprezentujących sektor nauki lub gospodarki) oraz w sposób kompleksowy przyczyniać się do powstawania innowacji (od badań do komercjalizacji).

Finansowanie obejmuje:

  • diagnozowanie i stałe monitorowanie popytu na proinnowacyjne usługi IOB,
  • świadczenie usług proinnowacyjnych na rzecz przedsiębiorstw,
  • przygotowanie koncepcji świadczenia usług o charakterze proinnowacyjnym, w tym testowanie nowych rodzajów usług,
  • rozwój kadr instytucji otoczenia biznesu, służący podniesieniu jakości świadczonych usług, zwiększeniu ich efektywności lub ukierunkowaniu działalności IOB na rozwój inteligentnych specjalizacji,
  • niezbędne do realizacji usług proinnowacyjnych inwestycje w infrastrukturę i aparaturę badawczo-rozwojową, w szczególności w podmiotach takich jak: parki naukowo-technologiczne oraz inkubatory technologiczne

- Wsparcie internacjonalizacji innowacyjnych przedsiębiorstw,

Finansowanie dotyczy projektów konkursowych i systemowych, obejmujących działania takie jak:

  • programy promocji, służące zwiększeniu dostępu przedsiębiorców do tradycyjnych oraz perspektywicznych rynków, ukierunkowane na sektory gospodarki o najwyższym potencjale eksportowym;
  • wsparcie instytucji otoczenia biznesu w zakresie internacjonalizacji ich działalności (np. poprzez tworzenie partnerstw pomiędzy polskimi i zagranicznymi IOB, tworzenie narzędzi informatycznych promujących ofertę lokatorów IOB na rynkach międzynarodowych, udział IOB w imprezach o charakterze wystawienniczym i kooperacyjnym za granicą);
  • świadczenie na rzecz innowacyjnych przedsiębiorstw specjalistycznych usług doradczych z zakresu internacjonalizacji (w tym m.in. coaching, mentoring, wsparcie firm w rozwoju działalności w wiodących zagranicznych IOB, wsparcie przedsiębiorców w ubieganiu się o realizację zamówień publicznych za granicą, w poszukiwaniu zagranicznych inwestorów kapitałowych i kontrahentów);
  • prowadzenie kampanii informacyjnej, promującej podejmowanie działalności międzynarodowej przez MŚP;
  • zwiększenie dostępu do źródeł informacji na temat rozpoczynania i prowadzenia działalności gospodarczej za granicą oraz prowadzenie specjalistycznych szkoleń w formie e-learning’u;
  • prowadzenie badań wśród eksporterów i potencjalnych eksporterów oraz systematycznego monitoringu specjalizacji i trendów w działalności międzynarodowej przedsiębiorstw.

- Wsparcie przedsiębiorstw i jednostek naukowych w przygotowaniu do udziału w programach międzynarodowych,

Celem instrumentu jest wsparcie przedsiębiorstw i jednostek naukowych w udziale w programach międzynarodowych, takich jak Horyzont 2020 czy COSME, które mogą stanowić ważne źródło finansowania projektów innowacyjnych.

- Wsparcie współpracy nauki i biznesu, kształtowanie i promocja innowacyjności jako źródła konkurencyjności gospodarki.

Wsparcie obejmuje projekty o charakterze systemowym, mające na celu zwiększenie wiedzy oraz skłonności przedsiębiorstw do podejmowania działalności innowacyjnej, takie jak:

  • promocja innowacyjności jako źródła konkurencyjności gospodarki oraz kształtowanie postaw innowacyjnych,
  • promocja współpracy nauki i biznesu (networking),
  • rozwój systemu brokerów innowacji, zwiększanie ich kompetencji i zdolności do świadczenia proinnowacyjnych usług,
  • promocja innowacyjnych rozwiązań o charakterze nietechnologicznym (innowacje w usługach, innowacje organizacyjne i w zakresie zarządzania, innowacje marketingowe, rozwój innowacji popytowych sprzyjających partycypacji konsumentów w procesie projektowania i wytwarzania nowych produktów i usług, rozwój innowacji społecznych związanych z działalnością przedsiębiorstw itp.),
  • prowadzenie analiz, dotyczących zmiany stanu innowacyjności gospodarki, trendów w zakresie rozwoju nowych form innowacji i nowych narzędzi wsparcia innowacyjności oraz skuteczności instrumentów wsparcia realizowanych w Polsce, a także upowszechnianie ich wyników.


Potencjalni beneficjenci:
- przedsiębiorstwa, w tym MŚP,
- konsorcja przedsiębiorstw,
- jednostki naukowe,
- instytucje otoczenia biznesu,
- klastry,
- jednostki administracji publicznej, w tym ich jednostki organizacyjne, lub wyłonione podmioty odpowiadające za realizację działań o charakterze systemowym.

Ad. 4. Oś IV. Zwiększenie potencjału naukowo-badawczego realizować będzie następujące Cele Tematyczne i Priorytety Inwestycyjne:

- Cel tematyczny 1. Wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji oraz jego priorytety inwestycyjne, Priorytet Inwestycyjny 1.1. Udoskonalanie infrastruktury badań i innowacji i podnoszenie zdolności do tworzenia doskonałości w zakresie badań i innowacji oraz wspieranie ośrodków kompetencji, w szczególności leżących w interesie Europy.

Przedsięwzięcia planowane do wsparcia:
- Finansowanie badań naukowych,

Wsparcie obejmuje projekty polegające na prowadzeniu badań naukowych i badań przemysłowych, realizowane przez konsorcja naukowe i naukowo-przemysłowe. Dzięki zaangażowaniu przedsiębiorstw do realizacji projektów, zapewniona zostanie komercjalizacja wiedzy na wczesnym etapie prowadzonych badań naukowych.

- Rozwój nowoczesnej infrastruktury badawczej sektora nauki,

W celu podniesienia jakości nauki niezbędne jest inwestowanie w nowoczesną infrastrukturę badawczą, bez której często nie jest możliwe zastosowanie nowych metod badawczych oraz pełne wykorzystanie potencjału kadr naukowych. Inwestycje te umożliwią zapewnienie spójności polskiego sektora nauki z Europejską Przestrzenią Badawczą oraz pozwolą na stałe podnoszenie jakości badań naukowych.

- Wsparcie powstawania międzynarodowych agend badawczych,
W PO IR wspierane są Międzynarodowe Agendy Badawcze (MAB), tworzone w Polsce we współpracy z renomowanymi ośrodkami naukowymi z innych państw. Celem MAB jest realizacja wysokiej jakości badań naukowych, prowadzonych przez zespoły wybitnych naukowców zagranicznych i polskich. Wsparcie powinno przyczynić się do stworzenia w Polsce wyspecjalizowanych, wiodących w skali światowej zespołów naukowych, stosujących najlepsze światowe praktyki w zakresie:

  • identyfikowania programów i tematów badawczych,
  • polityki personalnej oraz zarządzania badaniami,
  • komercjalizacji wyników badań.

Finansowanie MAB obejmuje koszty: prowadzenia badań naukowych, w szczególności badań stosowanych i prac rozwojowych, funkcjonowania agendy, wykorzystania istniejącej infrastruktury, współpracy między partnerami, transferu wiedzy, a także koszty rozwoju kadry naukowej w zakresie związanym z realizowanymi przedsięwzięciami (np. szkolenia, staże).

- Rozwój kadr sektora B+R.

Instrument obejmuje realizację projektów polegających na:

  • rozwoju kadr B+R w projektach zespołowych prowadzonych w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w ramach międzynarodowych programów badawczych lub w ramach współpracy strategicznej z wiodącym ośrodkiem naukowym na świecie,
  • wsparciu projektów badawczych realizowanych przez wybitnych uczonych z zagranicy w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w Polsce,
  • rozwoju kadr B+R poprzez umożliwienie młodym uczonym z całego świata tworzenia zespołów naukowych w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w Polsce, pracujących w najbardziej innowacyjnych obszarach, z udziałem partnera zagranicznego,
  • rozwoju kadr B+R pod kierunkiem naukowca posiadającego znaczne doświadczenie we współpracy z gospodarką w projektach zespołowych, prowadzonych w zakresie rozwoju technologii lub świadczenia usług badawczych dla przedsiębiorstw,
  • rozwoju umiejętności w zakresie zarządzania badaniami naukowymi oraz współpracy z przedsiębiorstwami,
  • wspieraniu prac naukowych opartych na wynikach badań doświadczalnych, które mają potencjał aplikacyjny (możliwość zastosowania gospodarczego lub komercjalizacji),
  • wspieraniu międzynarodowych studiów doktoranckich realizowanych przez polskie jednostki naukowe z udziałem partnera zagranicznego, w tym finansowanie projektów doktoranckich i pobytu doktorantów u partnera zagranicznego,
  • prowadzeniu programu staży podoktorskich dla młodych doktorów, realizowanych w wiodących ośrodkach za granicą.


Potencjalni beneficjenci:
- jednostki naukowe i ich konsorcja,
- naukowcy,
- studenci,
- doktoranci,
- konsorcja przedsiębiorstw i jednostek naukowych,
- instytucje otoczenia biznesu,
- klastry,
- jednostki administracji publicznej, w tym ich jednostki organizacyjne, lub wyłonione podmioty odpowiadające za realizację działań o charakterze systemowym.

Podział środków na poszczególne osi priorytetowe przedstawia się następująco:

- Oś I – 45,9% (3,50 mld euro),
- Oś II – 22,7% (1,73 mld euro),
- Oś III – 6,2% (0,47 mld euro),
- Oś IV – 22,3% (1,70 mld euro),
- Oś V – 3,0% (0,23 mld euro),
RAZEM: 7,63 mld euro.

Obecnie prowadzone są konsultacje społeczne projektu PO IR, które potrwają do 14 października br. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.


Powrót