Artykuły

WTO, 26.02.2013

Nowa Perspektywa Finansowa 2014-2020 – główne założenia



Przed nami kolejna perspektywa finansowa, w ramach której Polska otrzyma 72,9 mld euro na realizację polityki spójności. Trwają prace nad określeniem nowych zasad inwestowania pieniędzy unijnych w latach 2014 – 2020.

Z budżetu polityki spójności środki będą przeznaczone na następujące obszary tematyczne:

- innowacje,
- przedsiębiorczość,
- autostrady i drogi ekspresowe,
- badania i rozwój,
- zieloną energię,
- transport przyjazny środowisku,
- społeczeństwo informacyjne,
- włączenie społeczne, edukację i rynek pracy.

Sposób działania funduszy w nowym okresie programowania będzie w części zbliżony do obecnego systemu – będzie opierał się o programy operacyjne na poziomie krajowym i ponadregionalnym oraz programy regionalne. Ponadto poza funduszem spójności Polska otrzymała środki na realizację inwestycji na obszarach wiejskich oraz obszarach morskich.

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego będzie zarządzało programami krajowymi oraz ponadregionalnymi, Zarządy Województw będą odpowiedzialne za programy regionalne, natomiast programem rozwoju obszarów wiejskich i programem rozwoju obszarów morskich i rybackich zajmie się Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wśród innych, istotnych ustaleń znalazła się kwestia podatku VAT – podobnie, jak obecnie będzie możliwość uznania go za wydatek kwalifikowany, pod warunkiem niemożności jego odzyskania z innych źródeł, a także poziom dofinansowania unijnego w wysokości 85% (dla regionów mniej rozwiniętych) i 80% dla Mazowsza.

Główymi dokumentami, na podstawie których wdrażane będą Fundusze Europejskie w latach 2014-2020 będą:

- Umowa Partnerstwa, stanowiąca rodzaj kontraktu pomiędzy Polską a Komisją Europejską. Umowa w sposób ogólny nakreśli sposoby wdrażania funduszy unijnych i realizację celów rozwojowych.
- Programy Operacyjne, prezentujące jak dotychczas szczegółowe założenia do wdrażania funduszy europejskich w poszczególnych obszarach tematycznych.
- Kontrakty Terytorialne, czyli umowy zawarte pomiędzy rządem a samorządami poszczególnych województw, prezentujące zadania realizowane na poziomie regionalnym oraz instrumenty ich finansowania.

Założenia do Umowy Partnerskiej ze stycznia 2013 r. prezentując wstępną charakterystykę programów operacyjnych w Nowej Perspektywie Finansowej:

Poziom krajowy:

1. Program operacyjny dotyczący innowacyjności, badań naukowych i ich powiązań ze sferą przedsiębiorstw.

„Celem programu będzie znaczące pobudzenie innowacyjności gospodarki, wyrażające się głównie zwiększeniem nakładów prywatnych na B+R, w szczególności poprzez wsparcie przedsiębiorstw w obszarach innowacyjności i działalności badawczo-rozwojowej a także podniesieniem jakości i interdyscyplinarności badań naukowych, zwiększeniem stopnia ich komercjalizacji oraz umiędzynarodowienia.”

2. Program operacyjny dotyczący gospodarki niskoemisyjnej, ochrony środowiska, przeciwdziałania i adaptacji do zmian klimatu, transportu i bezpieczeństwa energetycznego.

„Celem programu jest wsparcie gospodarki efektywnie korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku, sprzyjającej zachowaniu dziedzictwa kulturowego, spójności społecznej i terytorialnej oraz bardziej konkurencyjnej.”

3. Program operacyjny dotyczący rozwoju kompetencji i umiejętności, włączenia społecznego oraz dobrego rządzenia.

„Celem programu jest wzrost poziomu zatrudnienia oraz spójności społecznej, a także poprawa funkcjonowania administracji publicznej.”

4. Program operacyjny dotyczący rozwoju cyfrowego.

„Celem programu jest stworzenie warunków do powszechnego wykorzystania technologii cyfrowych w taki sposób, żeby stały się one kołem zamachowym gospodarki.”

5. Program dotyczący rozwoju obszarów wiejskich.

„Celem programu będzie poprawa konkurencyjności rolnictwa, zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu oraz zrównoważony rozwój terytorialny obszarów wiejskich.”

6. Program dotyczący rozwoju obszarów morskich i rybackich.

„Celem programu jest podnoszenie konkurencyjności sektora rybołówstwa i akwakultury, ochrona środowiska naturalnego i wspieranie efektywności wykorzystania zasobów oraz wsparcie w zakresie wdrażania unijnego systemu kontroli, inspekcji i egzekwowania.”

7. Program pomocy technicznej.

„Program będzie instrumentem służącym budowie potencjału instytucji odpowiedzialnych za realizację interwencji finansowanych z funduszy strukturalnych.”

8. Program operacyjny dotyczący Polski Wschodniej - program ponadregionalny.

„Celem programu jest wzmocnienie pozycji rozwojowej i konkurencyjnej Polski Wschodniej. Programem zostanie objęte 5 województw o najniższych w skali kraju wartościach PKB na mieszkańca i jednych z najniższych wartościach tego wskaźnika w skali UE – warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, podkarpackie i świętokrzyskie.”

9. Programy dotyczące europejskiej współpracy terytorialnej - programy ponadregionalne.

„Cele i szczegółowe priorytety poszczególnych programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej (EWT) - ze względu na ich międzynarodowy charakter i partnerstwa - są każdorazowo definiowane i wspólnie wybierane w drodze negocjacji pomiędzy państwami realizującymi dany program (przy udziale przedstawicieli KE).”

Poziom regionalny:

1. Regionalne Programy Operacyjne (RPO).

„Celem regionalnych programów operacyjnych będzie zwiększenie konkurencyjności regionów oraz poprawa jakości życia ich mieszkańców poprzez wykorzystywanie potencjałów regionalnych i skoncentrowane niwelowanie barier rozwojowych, w oparciu o strategie rozwoju województw, z naciskiem na regionalne strategie inteligentnej specjalizacji.”

Oczywiście w chwili obecnej trudno mówić o szczegółowych zasadach wdrażania funduszy, działaniach, wysokości wsparcia, jednakże najbliższe miesiące będą stopniowo przybliżać sposób funkcjonowania funduszy unijnych w Polsce w latach 2014 – 2020.


Powrót